„Starzejemy się już dziś”. Starosta o tym, czego ziemia starogardzka potrzebuje do 2035 roku

Piotr Kociewski6 min czytania

Program przeciwdziałania wyludnianiu, dalszy rozwój Kociewskiego Centrum Zdrowia i lepszy dojazd z gmin do Starogardu Gdańskiego, to jedne z najważniejszych postulatów, które starosta Wioleta Strzemkowska -Konkolewska przedstawiła 18 listopada podczas konferencji poświęconej projektowi Strategii Rozwoju Województwa Pomorskiego 2035. Spośród dziewięciu wyzwań dla ziemi starogardzkiej na pierwszym miejscu postawiła demografię. Od tego, ilu młodych ludzi zwiąże z powiatem swoją przyszłość i jak samorządy odpowiedzą na potrzeby coraz liczniejszej grupy seniorów, zależeć będą losy miejscowych szkół, firm i szpitala.

W auli Pomorskiej Szkoły Wyższej w Starogardzie Gdańskim spotkali się mieszkańcy, przedstawiciele lokalnych instytucji i włodarze gmin. Konferencję zorganizował Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego przy współudziale Pomorskiego Funduszu Rozwoju i wsparciu powiatu starogardzkiego. O projekcie strategii mówili m.in. wicemarszałek Marcin Skwierawski, radna województwa Beata Jankowska i Adam Mikołajczyk, dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego i Przestrzennego. Starosta przedstawiła perspektywę trzynastu gmin powiatu, w których na obszarze blisko 1400 kilometrów kwadratowych mieszka około 124 tysięcy osób.
Młodzi wyjeżdżają na studia. Ilu z nich wraca?
- Bez skutecznej odpowiedzi na wyzwania demograficzne realizacja pozostałych naszych celów rozwojowych będzie coraz trudniejsza – mówiła Wioleta Strzemkowska-Konkolewska.
Starosta zwróciła uwagę na dwie zmiany, które samorządy muszą uwzględniać jednocześnie. Rodzi się coraz mniej dzieci, a wraz ze starzeniem się mieszkańców rośnie zapotrzebowanie na opiekę zdrowotną i pomoc w codziennym życiu. Maleje przy tym liczba osób w wieku produkcyjnym. Dla przedsiębiorców oznacza to trudności ze znalezieniem pracowników, a dla samorządów – coraz większy wysiłek związany z utrzymaniem usług publicznych. Zdaniem starosty najmocniej odczują to mniejsze gminy, w których mieszkańcy już dziś mają trudniejszy dostęp do części świadczeń.
Jednym z momentów, w których rozstrzyga się przyszłość powiatu, jest ukończenie szkoły ponadpodstawowej. Wielu absolwentów miejscowych liceów i techników wybiera studia w Trójmieście. Jak oceniła starosta, większość z tych, którzy wyjeżdżają tam po wyższe wykształcenie, po zdobyciu dyplomu już nie wraca. Ziemia starogardzka traci w ten sposób przyszłych przedsiębiorców, specjalistów potrzebnych w usługach publicznych, a także osoby, które mogłyby z czasem wziąć odpowiedzialność za życie lokalnej społeczności.
Stąd postulat ściślejszej współpracy szkół z pracodawcami i powiązania kształcenia z możliwościami zatrudnienia na miejscu. Starosta zaproponowała również stworzenie programu przeciwdziałania depopulacji. Pod koniec wystąpienia sama wskazała temat, który celowo pozostawiła uczestnikom do dyskusji politykę prorodzinną. Nawiązując do rozmowy z wicestarostą, pytała, jak rozmawiać z młodym pokoleniem o rodzicielstwie. W jej ocenie debata o przyszłości powiatu powinna obejmować zarówno opiekę nad starszymi mieszkańcami, jak i perspektywy młodych rodzin.
Starogard służy mieszkańcom całej ziemi starogardzkiej
W wystąpieniu starosty ważne miejsce zajęła rola samego Starogardu Gdańskiego. To tutaj mieszkańcy okolicznych gmin przyjeżdżają do pracy, lekarza i urzędu, korzystają z oferty kulturalnej i sportowej. O skali zadań edukacyjnych samorządu świadczy osiem szkół prowadzonych przez powiat, kształcących młodzież w liceach, technikach i szkołach branżowych. Z kolei znaczenie gospodarcze ziemi starogardzkiej dla Pomorza dobrze ilustruje przywołany na konferencji przykład Polpharmy.
Jeśli województwo chce rozwijać się wokół kilku silnych ośrodków, powinno zdaniem Strzemkowskiej-Konkolewskiej wyraźnie wesprzeć Starogard jako centrum południowej części regionu. Od kondycji miasta zależy bowiem także to, jakie możliwości pracy, nauki i leczenia będą mieli mieszkańcy sąsiednich gmin.
Z tym postulatem starosta połączyła kwestię transportu. Część miejscowości wiejskich i leśnych leży z dala od głównych szlaków komunikacyjnych. Dla ich mieszkańców oferta starogardzkich szkół, przychodni czy zakładów pracy ma znaczenie wtedy, gdy można do nich dojechać.
- Spójność terytorialna musi oznaczać, że miejsce zamieszkania nie powinno decydować o dostępie do usług publicznych, edukacji, ochrony zdrowia i rynku pracy - podkreśliła.
Kociewskie Centrum Zdrowia wśród priorytetów regionu
Jednym z najbardziej konkretnych postulatów było uwzględnienie dalszego rozwoju Kociewskiego Centrum Zdrowia w najważniejszych programach wsparcia województwa. Starosta nawiązała do zmian, jakie w ostatnich latach przeszedł szpital powiatowy. Wskazała też dziedziny, w których potrzeby mieszkańców będą szczególnie duże.
- Rosnąca liczba seniorów oznacza rosnące zapotrzebowanie na geriatrię, opiekę długoterminową i rehabilitację – mówiła. Zaraz potem zwróciła uwagę na zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży, które już dziś stanowi coraz większe wyzwanie.
W ocenie starosty rozwój usług medycznych na poziomie powiatowym powinien być traktowany jako inwestycja w przyszłość regionu. Dla mieszkańców ziemi starogardzkiej znaczenie ma to, które świadczenia będą mogli uzyskać blisko domu. Dlatego obok dalszego rozwoju szpitala wśród końcowych postulatów znalazła się również rozbudowa usług społecznych odpowiadających na potrzeby starzejącej się społeczności.
Przemysł potrzebuje energii, a rolnictwo ochrony gruntów
Mówiąc o miejscowej gospodarce, Strzemkowska-Konkolewska wskazała na przemysłowy charakter ziemi starogardzkiej. Jej zdaniem o zdolności tutejszych firm do utrzymania miejsc pracy i zdobywania kolejnych zamówień będzie decydowało to, jak poradzą sobie z wdrażaniem nowych technologii, korzystaniem z zielonej energii i ochroną danych. Za najważniejsze z perspektywy przedsiębiorców uznała zapewnienie im dostępu do programów wspierających te zmiany także poza metropolią trójmiejską.
Osobne miejsce poświęciła rolnikom i przetwórcom. Jak przypomniała, część ziemi starogardzkiej ma jedne z najlepszych gleb w województwie. Tutejsze gospodarstwa produkują zboże i mleko, prowadzą chów trzody chlewnej i drobiu. Wraz z zakładami spożywczymi odpowiadają za znaczną część zaopatrzenia regionu w żywność.
Starosta opowiedziała się za regionalnym programem bezpieczeństwa żywnościowego. Wśród jego zadań wymieniła ochronę gruntów rolnych, modernizację gospodarstw, rozwój lokalnego przetwórstwa i pomoc rolnikom w dostosowaniu produkcji do zmian klimatu.
Z lasów korzysta całe Pomorze, część kosztów ponoszą gminy
Szczególny argument starosta przedstawiła w imieniu gmin leśnych, zwłaszcza z południowej i zachodniej części powiatu. Ich lasy, jeziora i tereny chronione służą mieszkańcom całego województwa. Pomagają zatrzymywać wodę, chronią różnorodność przyrodniczą i przyciągają turystów. Tymczasem konsekwencje ograniczeń związanych z ochroną przyrody ponoszą w znacznej mierze miejscowe samorządy.
Jak wyjaśniała, gmina, która ma mniej terenów dostępnych pod inwestycje, ma również mniejsze możliwości pozyskiwania dochodów. Musi przy tym zapewnić mieszkańcom dostęp do usług publicznych. Dlatego w strategii województwa powinno znaleźć się wsparcie uwzględniające szczególne warunki życia i gospodarowania na tych obszarach.
Wśród możliwych kierunków rozwoju starosta wymieniła turystykę przyrodniczą, trasy rowerowe i rekreacyjne, przedsięwzięcia związane z retencją wody oraz wykorzystanie zasobów leśnych w gospodarce. Wskazała też na możliwość rozwoju odnawialnych źródeł energii z uwzględnieniem walorów przyrodniczych poszczególnych miejsc.
Wspólnota, w której człowiek nie zostaje sam
Ostatnie z dziewięciu wyzwań dotyczyło jakości życia. Starosta mówiła o samotności, wsparciu osób w kryzysie i znaczeniu silnych rodzin. Podkreślała rolę organizacji społecznych oraz współpracy mieszkańców z instytucjami. To właśnie zdolność do budowania wspólnoty, „w której nikt nie pozostaje sam ze swoimi problemami”, uznała za jedną z miar odporności społecznej.

Dyskusja w Starogardzie ma dla powiatu konkretny ciąg dalszy. Obecna strategia jego rozwoju obowiązuje do 2027 roku. Jak zapowiedziała Wioleta Strzemkowska-Konkolewska, dokument wojewódzki ma stać się podstawą prac nad kolejną strategią powiatową. Wyraziła nadzieję, że skorzystają z niego również włodarze trzynastu gmin. Dla mieszkańców sprawdzianem tych planów będzie między innymi to, czy młody człowiek po studiach znajdzie pracę w rodzinnych stronach, senior otrzyma potrzebną opiekę, a mieszkaniec wsi będzie miał, jak dojechać do szkoły, szpitala czy pracy w Starogardzie.

Kategorie