Największa afera gospodarcza ostatnich lat na Kociewiu?

145 milionów na fikcyjnych fakturach - CBA rozbiło mechanizm wyłudzeń

Prokuratura Regionalna w Gdańsku - I Wydziału do Spraw Przestępczości Gospodarczej wraz z Centralnym Biurem Antykorupcyjnym zakończyła wielowątkowe śledztwo dotyczące wyłudzenia środków finansowych pochodzących z budżetu Unii Europejskiej i z budżetu państwa, a także dotyczące przestępstw podatkowych oraz prania pieniędzy. Do Sądu Okręgowego w Gdańsku skierowano akt oskarżenia przeciwko dziesięciu osobom, oskarżonym o wyłudzenie blisko 33 mln zł środków publicznych, pranie pieniędzy o wartości 39,5 mln zł, oszustwa w podatku VAT o wartości 10,3 mln zł oraz o wystawienie i wykorzystanie 680 nierzetelnych faktur, o łącznej wartości ponad 145 mln zł. Oskarżeni działali m.in.  w Pelplinie, Starogardzie Gdańskim, Tczewie. Śledztwo objęło m.in. nienależne zwroty i uszczuplenia podatku VAT, uzyskane po przedłożeniu w Urzędzie Skarbowym w Starogardzie Gdańskim niezgodnych z rzeczywistością deklaracji podatkowych. 

Mechanizm wyłudzenia blisko 33 mln zł

Śledztwo zostało wszczęte 10 maja 2016 roku, po rozpoznaniu zawiadomienia złożonego przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, dotyczącego głównie prawidłowości uzyskania i wydatkowania dofinansowania przyznanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007–2013, działania 4.4 „Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym”.

Oskarżeni działając w imieniu zarządzanych przez siebie podmiotów gospodarczych z siedzibami w Starogardzie Gdańskim i Pelplinie zawyżyli wielokrotnie wartość urządzeń, wykorzystując łańcuch firm z Gdyni, Inowrocławia, Katowic, Starogardu Gd. i Tczewa. W ten sposób urządzenie rzeczywiście kupione za kilka milionów złotych było wykazywane w dokumentacji jako warte kilkanaście milionów złotych. Celem całego mechanizmu – według ustaleń śledztwa – było uzyskanie wyższego dofinansowania ze środków Unii Europejskiej i z budżetu państwa. Było to również ściśle powiązane z nienależnym zwrotem i z uszczupleniem podatku VAT.

Postępowanie miało charakter wielowątkowy. Łącznie zgromadzono 105 tomy akt głównych oraz 32 obszerne, kilkutomowe załączniki z dokumentami. Istotny materiał dowodowy uzyskano w ramach międzynarodowych pomocy prawnych z Włoch, Szwajcarii, Francji oraz Słowacji. Przesłuchano w charakterze świadków 210 osób, a także uzyskano opinie biegłych.

Nierzetelne faktury i przestępstwa podatkowe

W akcie oskarżenia opisano wystawienie i wykorzystanie 680 nierzetelnych faktur, o łącznej wartości ponad 145 mln zł, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji.

Według ustaleń śledztwa działania oskarżonych doprowadziły do uzyskania nienależnego zwrotu podatku VAT w kwocie 9.706.953,00 zł oraz do uszczuplenia podatku VAT w kwocie 574.046,00 zł (to jest zapłacenia podatku o taką kwotę zaniżonego).

Mechanizmy prania pieniędzy

Śledztwo wykazało, że do transferowania środków pieniężnych wykorzystywano między innymi: pożyczki, zapłaty za produkty z odroczonym terminem płatności oraz płatności za towary, faktycznie nabywane na rzecz innych podmiotów. Środki pieniężne były również przekazywane pod pozorem transakcji dotyczących nabycia maszyn i linii produkcyjnych.

Ustalenia dotyczące rozdysponowania kwot przekraczających rzeczywiste ceny urządzeń, stanowiły podstawę zarzutów prania pieniędzy.

Dziesięcioro oskarżonych

Akt oskarżenia obejmuje 10 osób związanych z podmiotami uczestniczącymi w uzyskaniu, realizacji i rozliczeniu (wyłudzeniu) dofinansowania.

W akcie oskarżenia trzem oskarżonym zarzucono m.in. przestępstwo prania pieniędzy, w łącznej kwocie 39.452.716,80 złotych, kwalifikowane z art. 299 § 1 i 5 k.k. tzn. grozi za nie surowsza kara.

Zagrożenie surowymi karami

Tzw. „zbrodnie vat -owskie”, to jest przestępstwa polegające na wystawianiu i na posługiwaniu się fakturami VAT z kwotą należności przekraczającą 10 mln zł, gdy faktury te nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych, są zagrożone karą od 5 do 25 lat pozbawienia wolności oraz karą grzywny. Tego rodzaju zarzuty przedstawiono dwóm oskarżonym.

Oszustwa i wyłudzenia dotyczące mienia znacznej wartości (zgodnie z przepisami kodeku karnego z daty czynu), są zagrożone karą pozbawienia wolności od roku 10 lat oraz karą grzywny. Tego rodzaju zarzuty przedstawiono ośmiorgu oskarżonym.

Przestępstwo prania pieniędzy, w typie kwalifikowanym, zarzucone trzem oskarżonym, jest zagrożone karą od roku do 10 lat pozbawienia wolności oraz karą grzywny.

Zabezpieczenia majątkowe i środki zapobiegawcze

W toku śledztwa wobec części oskarżonych stosowano środki zapobiegawcze o charakterze wolnościowym, w tym poręczenia majątkowe, dozory Policji oraz zakazy kontaktowania się ze współoskarżonymi.

Prokurator dokonał również zabezpieczeń majątkowych, o łącznej wartości 42.923.545,00 zł.

Prokurator ustanowił hipoteki przymusowe na nieruchomościach należących do oskarżonych lub podmiotów odpowiedzialnych posiłkowo, o wartości 3.904.000,00 złotych, a ponadto zabezpieczeniem majątkowym objęto również ciąg technologiczny – specjalistyczną linię produkcyjną, składającą się ze 110 maszyn i urządzeń, o wartości 39.019.545,00 zł. Razem na poczet roszczeń finansowych Skarbu Państwa zabezpieczono mienie o wartości 42,9 mln zł.